ایمنی کار در ارتفاع؛ راهنمای پیشگیری از سقوط و الزامات قانونی
راهنمای ایمنی کار در ارتفاع؛ الزامات قانونی ۱٫۲ متر، پیشگیری از سقوط، بازرسی هارنس، داربست و نردبان، مجوز کار و برنامه نجات.
یخزدگی کاهش دید لغزندگی سطح ناپایداری داربست خرابی سیستم حفاظت از سقوط
حد مجاز شرایط جوی باید بر اساس نوع تجهیز، دستورالعمل سازنده و ارزیابی شخص ذیصلاح تعیین شود.
جلوگیری از سقوط ابزار و مصالح
خطر کار در ارتفاع فقط سقوط فرد نیست. ابزار، پیچ، مصالح و قطعات نیز ممکن است بر افراد پایین سقوط کنند.
اقدامات کنترلی:
مهار ابزار با بند مخصوص نصب پاخور داربست استفاده از توری حفاظتی محصورکردن محدوده زیر کار نصب علائم هشدار جلوگیری از ورود افراد متفرقه استفاده از کلاه ایمنی انتقال کنترلشده مصالح
پرتاب یا رهاکردن ابزار، تجهیزات و مصالح هنگام کار در ارتفاع بر اساس آییننامه ممنوع است.
برنامه امداد و نجات
فردی که پس از سقوط در هارنس معلق میماند باید در سریعترین زمان و با روش برنامهریزیشده نجات داده شود. تماس با آتشنشانی بهتنهایی جایگزین برنامه داخلی نجات نیست.
برنامه نجات باید مشخص کند:
چه کسی عملیات نجات را هدایت میکند؟ تجهیزات نجات کجا نگهداری میشوند؟ چگونه به فرد معلق دسترسی پیدا میشود؟ ارتباط با تیم زمینی چگونه برقرار است؟ مسیر انتقال مصدوم کدام است؟ چه کسی با اورژانس تماس میگیرد؟
در عملیات دسترسی با طناب، آییننامه حضور تیم یا فرد نجاتدهنده را الزامی کرده است. منابع رسمی پیشگیری از سقوط نیز توسعه برنامه نجات را جزو اقدامات مهم میدانند.
چکلیست پیش از کار در ارتفاع مورد کنترل موردنیاز ارزیابی ریسک خطرات و کنترلها ثبت شدهاند مجوز کار معتبر و مربوط به همان فعالیت است صلاحیت افراد آموزش و مهارت تأیید شده است داربست سالم، مهارشده و دارای وضعیت مجاز است نردبان سالم، مهارشده و با زاویه مناسب است هارنس سالم و متناسب با اندازه فرد است لنیارد و شوکگیر سالم و سازگار با سیستم هستند نقطه مهار توسط شخص ذیصلاح تأیید شده است فاصله سقوط فضای آزاد کافی وجود دارد لبهها نرده یا سیستم حفاظتی دارند ابزار در برابر سقوط مهار شدهاند محدوده پایین محصور و علامتگذاری شده است شرایط جوی برای انجام کار مناسب است خطوط برق فاصله ایمن رعایت شده است ارتباط وسیله ارتباطی در دسترس است نجات روش و تجهیزات نجات مشخصاند
این کنترلها را میتوان پیش از هر شیفت با چکلیست بازرسی دیجیتال ثبت و پیگیری کرد.
اشتباهات رایج در کار در ارتفاع اتکا صرف به هارنس اتصال لنیارد به نقطه نامطمئن استفاده از کمربند کمری برای توقف سقوط استفاده از داربست بدون تأیید قرار دادن نردبان روی جعبه یا آجر نبود سه نقطه تماس کار در باد یا بارش استفاده از تجهیزات فاقد مشخصات بیتوجهی به فاصله سقوط نبود طرح نجات بازماندن محدوده زیر کار صدور مجوز بدون بازدید واقعی ادامه فعالیت با تجهیزات معیوب اگر حادثه سقوط رخ داد چه کنیم؟
پس از امدادرسانی و ایمنسازی محل باید:
محل حادثه تا حد امکان حفظ شود. تجهیزات درگیر از چرخه مصرف خارج شوند. شاهدان و شواهد ثبت شوند. گزارش حادثه تکمیل شود. تحلیل ریشهای RCA انجام شود. اقدامات اصلاحی و پیشگیرانه تعریف شوند. اثربخشی اقدامات بررسی شود. ارزیابی ریسک و دستورالعمل کار بازنگری شوند. سؤالات متداول در ایران کار در ارتفاع از چند متر محسوب میشود؟
طبق آییننامه ایمنی کار در ارتفاع، کارفرما باید برای افرادی که در ارتفاع بیش از ۱٫۲ متر نسبت به سطح مبنا کار میکنند، سامانه ایمن متناسب فراهم کند.
آیا هارنس برای کار در ارتفاع کافی است؟
خیر. هارنس باید همراه با نقطه مهار ایمن، لنیارد مناسب، شوکگیر، فاصله آزاد کافی، بازرسی تجهیزات و برنامه نجات استفاده شود.
آیا استفاده از کمربند ایمنی کمری مجاز است؟
برای توقف سقوط خیر. کمربند کمری فقط در حالتی مجاز است که بهعنوان سیستم محدودکننده استفاده شود و اجازه قرارگرفتن فرد در وضعیت سقوط را ندهد.
آیا مجوز کار در ارتفاع لازم است؟
آییننامه بازرسی تجهیزات و صدور مجوز شروع به کار را پیش از شروع فعالیت مقرر کرده است. سازمان میتواند این فرایند را در قالب پرمیت رسمی کار در ارتفاع اجرا کند.
تجهیزات کار در ارتفاع هر چند وقت یکبار بازرسی میشوند؟
بازدید توسط کاربر باید پیش از هر بار استفاده انجام شود. بازرسیهای دورهای دقیقتر نیز باید توسط شخص ذیصلاح اجرا و ثبت شوند.
آیا در هوای بادی میتوان روی داربست کار کرد؟
اگر شرایط جوی ایمنی کار، سازه یا تجهیزات را مختل کند، فعالیت باید متوقف شود. معیار توقف باید با توجه به نوع داربست، ارتفاع، دستورالعمل سازنده و نظر شخص ذیصلاح تعیین شود.
جمعبندی
ایمنی کار در ارتفاع با پوشیدن هارنس آغاز نمیشود. ترتیب صحیح کنترل عبارت است از:
حذف کار در ارتفاع ← جلوگیری از سقوط ← استفاده از سیستم محدودکننده ← توقف سقوط ← برنامه نجات
پیش از شروع هر فعالیت باید خطرات ارزیابی، افراد و تجهیزات کنترل، مجوز شروع به کار صادر و شرایط محیطی بررسی شوند. بازرسیها و مجوزها نیز باید بهگونهای ثبت شوند که در آینده قابل پیگیری و اثبات باشند.
در HSEبان میتوانید ارزیابی ریسک، مجوز کار در ارتفاع، چکلیست تجهیزات، صلاحیت کارکنان، بازرسی داربست، گزارش حادثه و اقدامات اصلاحی را بهصورت دیجیتال و یکپارچه مدیریت کنید.